চিকেন নেক
◾তপন পায়ং,৬০০২০৭৬৮৮৬
শিলিগুড়ি কৰিড'ৰক ভাৰতৰ "চিকেন নেক" আৰু ইয়াৰ ভূ-ৰাজনৈতিক গুৰুত্ব শিলিগুড়ি কৰিড'ৰক সাধাৰণ ভাষাত 'চিকেন নেক' হিচাপে পৰিচিত, হৈছে পশ্চিম বংগৰ উত্তৰাঞ্চলত অৱস্থিত এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা সংকীৰ্ণ ভূখণ্ড। ই মানচিত্ৰত মুৰ্গীৰ ডিঙিৰ দৰে দেখা যায়, যাৰ বাবে ইয়াৰ এই বিশেষ নাম। এই কৰিড'ৰটোৱে ভাৰতৰ ভূ-ৰাজনৈতিক অৱস্থানত এক কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা পালন কৰে। ভূখণ্ডৰ বৈশিষ্ট্য আৰু ভৌগোলিক অৱস্থানএই কৰিড'ৰটোৰ মূল বৈশিষ্ট্য হৈছে সংকীৰ্ণতা । ইয়াৰ প্ৰস্থ কোনো কোনো স্থানত মাত্ৰ ২০ৰ পৰা ২২ কিলোমিটাৰ লৈকে সীমিত, যাৰ বাবে ই অতি বিপদাপন্ন । ভূ-ৰাজনৈতিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা ইয়াৰ অৱস্থান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ই তিনিখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমাৰে আৱৰা,পশ্চিমত নেপাল,দক্ষিণত বাংলাদেশ,উত্তৰত ভূটান আৰু তাৰ পিছতেই চীনৰ সৈতে নিকটৱৰ্তী।এই ভূখণ্ড কেৱল এক ভৌগোলিক অঞ্চল নহয়, ভাৰতৰ মূল ভূখণ্ডক উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ সৈতে সংযোগ কৰা একমাত্ৰ স্থলপথ।ভাৰতৰ বাবে 'চিকেন নেক'ৰ গুৰুত্ব হোৱাৰ কাৰণ হল,
১।যোগাযোগৰ মেৰুদণ্ড- উত্তৰ-পূবৰ প্ৰায় ৪ কোটিতকৈ অধিক লোকৰ বাবে জীৱনৰেখা হিচাপে কাম কৰা এই কৰিড'ৰটোৱে স্থলপথেৰে যোগান, পৰিবহন, আৰু সামৰিক চলাচলৰ বাবে একমাত্ৰ মাধ্যমৰ সুবিধা দিয়ে।
2।অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব:- এই পথেৰে উত্তৰ-পূবলৈ অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰী পৰিবহন হয়, যিয়ে অঞ্চলটোৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ আৰু উন্নয়নক পোনপটীয়াকৈ প্ৰভাৱিত কৰে।
3।সামৰিক সংবেদনশীলতা:- ইয়াৰ সংকীৰ্ণতা আৰু বিদেশী ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সীমালৈ ইয়াৰ নিবিড়তাই ইয়াক সামৰিকভাৱে অতি স্পৰ্শকাতৰ কৰি তোলে। কোনো ধৰণৰ শত্ৰুতা বা সংঘাতৰ ফলত এই পথ বন্ধ হ'লে, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল মূল ভূখণ্ডৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ পৰিব পাৰে। সেয়েহে ইয়াক ভাৰতৰ 'Achilles Heel'বা দুৰ্বল বিন্দু বুলিও অভিহিত কৰা হয়।
ভূ-ৰাজনৈতিক প্ৰত্যাহ্বান আৰু কৌশলগত চিন্তাভাৰতে সদায় এই 'চিকেন নেক'ৰ সুৰক্ষা আৰু স্থিৰতাক সৰ্বাধিক অগ্ৰাধিকাৰ দি আহিছে, বিশেষকৈ চীনৰ পৰা অহা প্ৰত্যাহ্বানৰ বাবে।
চীনৰ কৌশল:-চীনৰ সৈতে ভাৰতৰ সীমান্ত সংঘাতৰ সময়ত, বিশেষকৈ ডোকলাম অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাই এই কৰিড'ৰৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে, কিয়নো ডোকলাম এই সংকীৰ্ণ পথৰ অতি নিকটৱৰ্তী। চীনে এই পথটো বন্ধ কৰাৰ বাবে কৌশলগতভাৱে চাপ সৃষ্টি কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে।
নিৰাপত্তা প্ৰতিৰোধ:-ভাৰতীয় সেনাই এই অঞ্চলত কঠোৰ নিৰীক্ষণ আৰু সামৰিক উপস্থিতি বজাই ৰাখে যাতে যিকোনো বহিৰাগত আক্ৰমণ বা অনুপ্ৰৱেশৰ পৰা এই গুৰুত্বপূৰ্ণ সংযোগ পথটোক সুৰক্ষিত কৰিব পাৰি। ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পনা আৰু বিকল্প পথৰ সন্ধানচিকেন নেকৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰিবলৈ ভাৰতে বিকল্প পথৰ ওপৰত কাম কৰি আছে। বাংলাদেশৰ মাজেৰে পৰিবহনৰ সুবিধা, সাগৰীয় পথৰ বিকাশ, আৰু আকাশী যোগাযোগ উন্নত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলি আছে। এই সকলো প্ৰচেষ্টাই অঞ্চলটোৰ নিৰাপত্তা সুনিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ উন্নয়নক নিৰৱচ্ছিন্ন গতি প্ৰদান কৰিবলৈ অপৰিহাৰ্য।
সামৰণিত ক'ব পাৰি যে, শিলিগুড়ি কৰিড'ৰ কেৱল এটা ভূখণ্ড নহয়, ই ভাৰতৰ একত্ৰীকৰণ, অৰ্থনীতি আৰু নিৰাপত্তাৰ এক প্ৰধান স্তম্ভ। এই অঞ্চলৰ সুৰক্ষা আৰু উন্নত আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ভৱিষ্যত নিৰ্ভৰ কৰে, আৰু সেয়েহে এই 'চিকেন নেক' ভাৰতৰ কৌশলগত চিন্তাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ থাকিব।
আমাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত লেখাবোৰ পঢ়ি কমেন্ট দিব আৰু আপোনাৰ বন্ধু বৰ্গলৈ শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ নাপাহৰিব॥
ধন্যবাদ